• family porn
  •    

    AZERİ EDEBİYATI ÜZERİNE BAZI TETKİKLERİM

    Ayrıntılar

                                                                                 

    Mehmet  HEMŞİNLİOĞLU

     

                     AZERİ EDEBİYATI ÜZERİNE BAZI TETKİKLERİM

    Azeri Edebiyatı çok geniş bir edebiyattır.Çağlar boyunca yığılarak devam etmiştir.Azeri Türkçesi 12 ve 13 yüzyıllarda  gelişmiştir.İsmail Bin Yassar bu konuda önemlidir .Azeri diline hizmetlerde bulunmuştur.Abulalı Gencelide bu dönemin önemli Şairleri arasındadadır.Elbette Türk edebiyatıyla iç içe bir edebiyattan söz ediyoruz. Her İki edebiyatta birbirini etkilemiş ve etkilenmiştir.Erzurumlu Kadı Darir  Kadı Burhaneddin daha sonraki 14.ve 15. yüzyıllarda Azeri edebiyatını etkileyecektir.Kadı Burhaneddin çok yönlü bir kişidir. Gazelleri  Kasideleri Tuyuglar  gibi birçok eseri bulunmaktadır.Türk Divan Edebiyatında çok önemli eserler bırakmıştır. O dönemde kelam  fıkıh icma gibi islami bilimlerde  eğitimini almıştır.  Hasanoğlu Nesimi gibi şairlerde Azeri edebiyatını etkilemiştir.Bu dönemde en büyük şair ise şüphesiz Fuzulidir.Hamseleri ya da Hüsnü Aşkıda Azeri edebiyatı için önemlidir.Fuzulinin Divan türü eserlerde önemlidir.Daha sonra Safevi Devleti Hükümdarı Şah İsmail zamanında azeri edebiyatında önemli isimler çıkmıştır.Aşık Vidadi Vakıf gibi.Daha sonra Azeri edebiyatında Rus etkisini ve harflerini göreceğiz. Sovyetler dağılmadan evvel  yani 1991 den evvel.Azeri edebiyatında artık aşk değil kültür ön plana geçmiştir.Dram edebiyatıda 20 . yüzyılda gelişmiştir.Seyyid Azim Şirvani de Azeri edebiyatında büyük yer bırakmıştır.Ahmet Cevat ve Yusuf Alide Türkiyede ki akımlardan etkilenmiştir.Yine bile Azeri edebiyatının en geçmişi  hakkında bilgi sahibi değiliz.Ayrıca Azeri Edebiyatı Halk Edebiyatı açısında yukarıda saydığımız gibi daha birçok zenginliği  içinde barındırır.Özellike Azeri edebiyaında manilerin yeri büyüktür.Bunun yanında Halk Edebiyatında holavarlar ve sözler önemli yer tutar.Bu nağmeler Hayvanı çalıştırmaya yarayan onu isteyen nağmelerdir.Sayacı sözler ise göçebe hayattayken söyleniştir.Türklerde Göçebelik ilk zamanlarda önemliydi daha sonra yerleşik hayata geçilip krallıklar kurulmuştur.Göktürk ve  Hun İmparatorluğu buna örnektir.Azarbaycan Halkiyatıda aynı zenginliği taşır.Çocuk Folklörü ve sevgisi eserlere yansımıştır.Aynı zamanda merasim nameleri Azeri Halkı için büyük önem taşımaktadır.Bu merasimler yazın yapılır ve nağme eşliğinde söylenir.Türk toplulularında böyle nağmeler eskiden Şamanizmden gelen bir gelenekti şüphesiz. Azarbaycanda da önem hala taşımaktadır.Şamanizmide bazı sevgili düşünürler yanlış anlamaktalar.Şamanizm bir din töreni ayinidir orada şaman ya da sonraki ismiyle o zaman kam baksı denilen kişi öte dünya  ahiretiyle bağlantı kurduğunu sanır ve o şekilde davranırdı. Bunu ek bir parantez için belli edeyim.Neruz  ki  bahar bayramıdır baharın gelişini Türkler arasında simgeler bu yüzen Azarbaycanda da önemlidir.Türklerde Nevruz önemli bir gelenekdir.Ayrıca folklörde ki foklor araştımalarımda bir ülkenin geleneğini göreneğini yansıtır demiştim.Azeri folklörüde çok zengindir örnek olarak Sanamalar ve düzgüler çok önemlidir.Ayrıca Bilmece isimli tapmacalarda gene bu edebiyatta önemlidir.Azarbaycan Edebiyatında Atasözleri ve deyimlerde önemli yer tutmaktadır

     

     Sonuçta  Azeri Edebiyatı çok geniş ve zengin bir edebiyattır.  Yakın coğrafya edebiyatları Türk edebiyatından etkilenmiştir.

     

                                                                                        

       
       
    cialis hapı
    © Bu sitenin içerik hakları tamamen korunmaktadır. | www.akademiktarih.com
    orospu cocugu orospu cocugu orospu cocugu orospu cocugu orospu cocugu